Wilt u meer weten over het leven met een signaalhond lees het verhaal van Martin de Jong en zijn signaalhond Tasja. Of kom een kijkje nemen op de opendag van Stichting Signaalhond op 28 mei in Zwartebroek. Kijk voor meer informatie over de opendag op http://www.signaalhond.org
De signaalhond is een hond, getraind om dove en slechthorende mensen te assisteren door het signaleren van omgevingsgeluiden die zij niet oppikken. De hond reageert op verschillende geluid, zowel binnenshuis als buitenshuis. Het is voor doven en slechthorenden rustiger met een geleidehond die reageert op signalen. De hond wordt getraind op geluiden zoals, een naderende auto, tram of bus, of fietsers die van achter af komen; maar ook een omroepmededeling in de trein of op het station.
Martin de Jong en zijn hond Tasja.
Laat ik voorop stellen dat ik geen echte CI patiënt ben en dat Tasja (mijn hond) geen echte Signaalhond is. Aan zo’n binnenkomer zitten natuurlijk hele verhalen vast...
Het CI
In verband met een niet tijdig ontdekte hersenvliesontsteking (meningitis) werd ik op 10 jarige leeftijd plotseling totaal doof. Er is veel onderzoek verricht, en van alles geprobeerd maar het hielp allemaal niet. Ongeveer 22 jaar geleden waren ze in Utrecht net begonnen met CI implantatie en via via kwam ik met dit programma in aanraking. Het Academisch Ziekenhuis Utrecht was in die tijd net bezig te verhuizen van uit een leuke ouderwetse binnenstad locatie naar grootschalige nieuwbouw aan de rand van de stad. Al de onderzoeken vonden plaats in het oude gebouw en alles leek te kloppen, zodoende kwam ik op de wachtlijst. Na 6 maanden werd ik opgeroepen voor de operatie in het nieuwe gebouw. Opname tijd voor zoiets was indertijd 14 dagen (!) Na het inburgeren de eerste dag kwamen op de tweede dag de verschillende artsen, chirurgen en anesthesisten, elk vergezeld door een bonte stoet assistenten, verpleeghulpen en AIO's langs om kennis te maken en mijn geschiedenis te vertellen. Ook werd ik zowat lek geprikt voor bloed, ruggemerg, lymfevloeistof en wat al niet. Rond 16:00 kwam de chirurg aanhollen met een vraag: was er ooit een MRI scan gemaakt? Ik had geen idee wat dat was vertelde ik hem. Hij was overstuur want zonder zoiets zou hij niet goed kunnen opereren en ze konden dat ding nergens vinden, was misschien bij verhuizing of zo zoekgeraakt. Enfin, hij holde weer weg om een telefoon te zoeken (dat was dus voor het tijdperk van mobieltjes....) en kwam daarna terug dat hij geregeld had dat ik nog die avond een scan zou ondergaan. De printen zouden dan hopelijk klaar zijn tegen de tijd dat de operatie zou beginnen (5 uur de volgende ochtend)...
De volgende ochtend werd ik dus de operatiezaal binnengereden en de chirurg vertelde dat de scan nog niet helemaal klaar was (?) maar ze zouden alvast beginnen. Van de rest van de operatie staat me niets meer bij...
Die avond, tegen 21 uur ontwaakte ik in de verkoeverkamer met een hoofdpijn die wel tot in Berlijn leek te reiken. De verpleeghulp vertelde me dat ik 14 uur lang onder het mes was geweest, nu kaal was en een litteken had van ruim 20 cm. (tegenwoordig duurt het hooguit 2 uur, is het litteken 2 cm en word er hooguit 3 vierkante cm geschoren...) Ik viel weer in slaap.
De volgende dag weer stoeten witte jassen aan mijn bed en de chirurg vertelde me dat de operatie geslaagd was, maar de CI misschien niet zou werken want mijn slakkenhuis zat vol kalk en hij wist niet of de elektroden op de goede plaats terecht waren gekomen...
Enkele maanden later, toen het litteken geheeld was, mijn haar al weer wat gegroeid was en ik geen hoofdpijn meer had kwam het grote moment: de externe computer zou aangesloten worden. Dat was een kast van plus minus 15 bij 8 bij 2 cm, en woog ruim een kilo. Ik moest hem of aan mijn riem hangen of in een speciaal versterkte borstzak van mijn overhemd. De bijbehorende kabel irriteerde flink. Enfin, ik “hoorde”wat, maar ik voelde ook veel: keelpijn, tandpijn, neuspijn enzovoorts. Er bleken dus een flink aantal elektroden op of tegen pijn zenuwen aan te liggen i.p.v. de gehoorzenuw. Er moesten dus een flink aantal elektroden uitgezet worden. Met het handjevol dat wel functioneerde was niet echt een groot spectrum te bereiken maar ik kon wel een aantal geluiden horen en benoemen, vooral in de hoogste tonen. Spraak herkenning lukte dus niet echt ook niet na vele maanden oefenen, hetgeen een enorme teleurstelling was. Na een paar jaar werd de duidelijkheid steeds minder en moesten er wegens pijn steeds meer elektroden uitgezet worden. Uiteindelijk zijn we er na 8 jaar helemaal mee gestopt en was ik dus weer gewoon helemaal doof.
Ik had nog nooit een hond gehad maar had in het Verenigd Koninkrijk wel gehoord over Signaalhonden. Toen ik een aantal jaren begon te zoeken naar een Nederlandse signaalhond begon het fenomeen hier in Nederland net van de grond te komen. Er was iemand die me wel aan een Border Collie kon helpen die kon signaleren, en dat was dus Tasja. Omdat ik haar meer als metgezel dan als hond behandelde (wist ik veel) kreeg ze veel te veel vrijheid en werd haar gedrag jegens fietsers, brommers, joggers e.d. van dien aard dat het niet zou lukken om voor het Signaalhond examen te slagen. Met behulp van de voorzitter van de Stichting Signaalhond Nederland (Eefje van Sloten hondengedragstherapeute en eigenaresse van Doglogix) lukt het me nu langzamerhand om dat gedrag om te buigen.
Maar ondertussen signaleert Tasja wel goed als de de voordeurbel gaat, of als iemand bij het tuinhek de fietsbel laat rinkelen, of als men mijn naam roept. Ook signaleert ze als het de oven piept, de wekker gaat, als ik iets laat vallen of als er aan het raam geklopt word.
Ik heb ruim 30 jaar een huishouden gevoerd zonder signaal hond, en dat hield dus in:
Dat is nu allemaal niet meer nodig, Tasja is nu mijn Oor en als er een signaal in of om het huis is dat mijn aandacht nodig heeft, dan komt Tasja bij me, tikt me met haar poot aan en brengt me dan naar de bron van het geluid. Dit creëert rust tijdens de dag en dus kan ik mijn aandacht besteden aan nuttige zaken. Ze zorgt ook dat ik op tijd wakker ben en ik kan dus rustig slapen. Ze maakt me ook wakker als het (brand)alarm afgaat, of als er iets anders in huis is dat ze niet vertrouwd. Al met al slaap ik nu veel beter en rustiger.
Omdat Tasja dus geen officiële Signaalhond is, heeft ze geen vest of pasje en mag ze dus ook niet mee op plekken waar honden niet zijn toegestaan (officiële Signaalhonden mogen dat wel, altijd!) Ze is dus een zogenaamde Signaalhond Light die haar diensten voornamelijk in en om het huis verleend.
De Stichting Signaalhond Nederland bestaat nu bijna 6 jaar. In die tijd hebben we geholpen bij het opleiden van tientallen Signaalhonden, daarvan zijn er nu 8 nog steeds officieel en de rest is Light zoals Tasja. De opleiding van de honden kon soms via PGB of de zorgverzekeraar gefinancierd worden in verband met de bezuinigingen is dat nu steeds lastiger. Er zijn wel enkele mecenassen die o.a. via Stichting Mee soms kunnen helpen. Maar we moeten het tegenwoordig vooral hebben van eigen bijdragen, sponsors en donateurs. Elke bijdrage is welkom op rekeningnummer 113.979.142 t.n.v. De Stichting Signaalhond te Gasselte.